1. İcra ve İflas Hukukunda "Aile İçi" Satış Dönemi ve İhale Güvenliği:
7589 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 114. maddesinde uygulamayı doğrudan etkileyen iki önemli düzenleme yapıldı.
Miras Taşınmazlarında İlk Satış Sadece Mirasçılara Açık (İİK m. 114/2)
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında, aile yadigarı taşınmazların dışarıdan üçüncü kişilere ucuza gitmesi veya aile bireyleri arasındaki duygusal ve ekonomik bağın zedelenmesi sıkça karşılaşılan bir sorundu. Yapılan düzenlemeyle maddeye şu hüküm eklendi:
"Tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi hâlinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılır. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanır."
- Pratik Yansıması: Bu usul, bir defaya mahsus olmak üzere uygulanır. Birinci artırmada teklif edilecek tutar, muhammen kıymetin %100’ünü geçmek zorundadır. Şayet bu ilk ihalede mirasçılar arasında bir satış gerçekleşmezse, ikinci artırmada genel kurala dönülecek ve muhammen bedelin %50’si üzerinden üçüncü kişilerin de katılabileceği genel satış yapılacaktır.
- Geçiş Hükmü: Kanun’un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu değişiklikler yürürlük tarihinden önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmaz.
Bu maddede dikkat edilmesi gereken nokta tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından bu hükmün uygulanacağıdır.
İhale Bedelini Yatırmayana %5 İdari Para Cezası (İİK m. 114/7-9)
Elektronik satış portalında teminat yatırıp teklif vererek ihaleyi kazanan, ancak süresi içinde ihale bedelini ödemeyerek ihalenin feshine ve sürecin uzamasına sebebiyet veren kötü niyetli kişilere karşı sert tedbirler getirildi.
- İhale bedelini süresinde yatırmayan alıcıya, teklif ettiği bedelin %5’i oranında idari para cezası kesilecek ve bu ceza 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tahsil edilecektir.
- Eğer ihale bedelini yatırmayan kişi bir paydaş ise, alınan teminat kendisine iade edilmeyip diğer pay sahiplerine payları oranında dağıtılacaktır.
---
2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Reformu: Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı!
HMK m. 107 Yürürlükten Kaldırıldı
Yıllardır uygulamada işçilik alacakları, destekten yoksun kalma tazminatları ve bedensel zararlarda "belirsiz alacak davası mı açılmalı, yoksa kısmi dava mı?" karmaşası yaşanmaktaydı. Yargıtay daireleri arasındaki içtihat farklılıklarına ve mahkemelerin usulden reddettiği binlerce dosyaya son vermek amacıyla HMK m. 107 yürürlükten kaldırılmıştır.
Kısmi Davada Yeni Güvence ve Zamanaşımı Koruması (HMK m. 109/4)
Belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla doğan boşluk, kısmi davanın kapsamı genişletilerek doldurulmuştur. HMK m. 109’a eklenen 4. fıkra uyarınca:
- Alacağın sadece bir kısmı dava edildiğinde talep konusu, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar bir defaya mahsus artırılabilecektir.
- Düzenlemenin en kritik hukuki dayanağı ve koruması şudur: Artırılan kısım bakımından da zamanaşımı, dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacaktır.
- Derdest Davalar Ne Olacak? Geçici 1. maddenin 10. fıkrası gereğince, mülga 107. madde, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış davalar bakımından uygulanmaya devam edecektir.
Duruşma Araları Maksimum 3 Ay (HMK m. 147/3)
Adil yargılanma hakkının ve makul sürede yargılanma ilkesinin ihlal edilmesini önlemek adına; duruşmalar arasındaki sürenin 3 aydan uzun olamayacağı esası getirilmiştir. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe usulü gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir gün verebilecektir.
---
3. Ceza Mevzuatında Emsal Düzenlemeler:
Kart ve Hesap Bilgilerini Kullandıranlara Ceza İndirimi (TCK m. 158/4)
Günümüzde siber dolandırıcılık veya oltalama (phishing) yöntemlerinde, "hesap kiralama" veya banka kartını başkasına kullandırma fiillerine sıkça rastlanmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine eklenen 4. fıkra ile:
- Nitelikli dolandırıcılık veya basit dolandırıcılık suçlarına iştirakin; yalnızca banka/kredi kartı, ödeme hizmeti veya kripto varlık hesabını başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması durumunda, verilecek cezada yarı oranında indirim uygulanacaktır.
- Soruşturma ve İnfaz Aşamasındaki Dosyalar: Geçici 1. maddenin 6. ve 7. fıkralarına göre, dosyası kanun yolunda olanlar için bozma kararı verilecek; hükmü kesinleşip infaz aşamasında olanlar ise mağdurun zararını 6 ay içinde tamamen giderdikleri takdirde TCK m. 168’deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecektir.
HAGB Kararlarına İstinaf Yolu Açıldı (CMK m. 231)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde yapılan düzenlemeyle, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararlarına karşı daha önce uygulanan ağır ceza mahkemesine itiraz usulü kaldırılmış; bunun yerine istinaf kanun yolu getirilmiştir.
Bölge adliye mahkemeleri, HAGB kararlarını hem usul hem de esas yönünden hukuka aykırılıklar bakımından inceleyecektir. Ayrıca, işkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.
Yargıtay C. Başsavcılığı İtirazında 3 Ay Sınırı (CMK m. 308/1)
Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın Ceza Genel Kuruluna itiraz etme yetkisi, düzenleme öncesinde Madde 308 – (1) Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. (2) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir. (3) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. şeklindeydi.
Yeni düzenleme ise Madde 308 – (1) Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. (2) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir. (3) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. (4) İstem, sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılır. şeklindedir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın Yargıtay Ceza Dairelerine karşı itiraz süresi bir aydan üç aya çıkarılmıştır.
Genetik Veriler:
Beraat/KYOK durumunda derhal, diğer durumlarda 20 yıl sonra silinecektir. ,
Kaçak Sanıklar:
Güvenlik tedbiri uygulanan kaçak sanıklar için yargılamanın yenilenmesi imkanı tanınmıştır
---
4. İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Değişiklikleri:
Tek Hakim Sınırı 486.000 TL Oldu (2576 Sayılı Kanun m. 7)
İdare mahkemelerinde heyet halinde bakılacak davalar ile tek hakimle çözümlenecek davalar arasındaki parasal sınır güncellenmiştir. Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486.000 Türk Lirasını aşmayan iptal ve tam yargı davaları idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecektir.
BİM Kaldırma Kararlarına Karşı Danıştay’a Temyiz Yolu (İYUK m. 46/2)
İdari yargı sistemindeki en önemli tıkanıklıklardan biri, Bölge İdare Mahkemelerinin (BİM) ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararların temyiz edilememesiydi. Yapılan düzenlemeyle:
Birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda, BİM’in istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar, tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştayda temyiz edilebilecektir.
- İstisnalar: Tek hakimle görülen davalar, Taşınmaz Mal Zilyedliği (3091 s.K.), Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (6458 s.K.) ile sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kararlar bu temyiz kapsamının dışında bırakılmıştır.
---
5. Türk Borçlar Kanunu Değişiklikleri:
11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar ile bedensel zararlar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıç tarihleri netleştirilmiştir:
- Kazancın Bilindiği Dönem: Zarar görenin veya desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarına haksız fiil veya zararın gerçekleştiği tarihten itibaren kanuni faiz işletilecektir.
- Kazancın Bilinemediği (Gelecek) Dönem: İlerideki döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecektir.
Ayrıca, yargılama esnasında ifa amacıyla yapılan ara ödemelerin, ödeme tarihindeki değerler dikkate alınarak oransal olarak mahsup edileceği esasa bağlanmıştır.
---
6. Vesayet Hukukunda Taşınmaz Satışları Elektronik Ortama Taşındı:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun vesayet altındaki kişilerin mallarının satılmasına ilişkin 444. maddesinde uygulamayı değiştirdi
Vesayet Makamı Satışlarında e-Satış Zorunluluğu
Eski uygulamada vesayet altındaki kişilere (kısıtlı veya ergin olmayan bireyler) ait taşınmazların satışı, sulh hukuk mahkemeleri (vesayet makamı) denetiminde ve genellikle fiziksel ihalelerle yürütülmekteydi. Yapılan düzenlemeyle:
- Vesayet altındaki kişilere ait taşınmazların pazarlıkla satışına karar verilen haller hariç olmak üzere, açık artırma ile yapılacak satışların İcra ve İflas Kanunundaki elektronik satış portalı (UYAP e-Satış) üzerinden yapılması zorunlu kılınmıştır.
- Bu reform, kısıtlı kişilerin hak ve menfaatlerini koruyarak taşınmazların gerçek piyasa değerinde satılmasını sağlayacak ve de şeffaflığı artırarak ihale güvenliğini artıracaktır.
7.Yargı Teşkilatı, Noterlik ve Disiplin Hükümleri:
- Hâkim ve savcı yardımcılığı eğitim ve sınav başarı kriterleri (70 puan barajı ve sözlü sınav kriterleri) detaylandırılmıştır.
- Hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması hâkim/savcılar için Uyarma cezası nedeni sayılmıştır.
- Noterlik evrakları elektronik ortamda güvenli imza ile gönderilecek ve harçtan muaf tutulacaktır.
8.Değişikliklerin Yürürlük ve Uygulanma Zamanları:
Farklı kanun maddelerinin yürürlük ve uygulanma zamanları usul hukuku açısından kritik önem taşımaktadır:
- İcra ve İflas Kanunu Değişiklikleri: Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalarda eski hükümler uygulanmaya devam edecektir.
- Belirsiz Alacak Davası (HMK m. 107): 16 Temmuz 2026 itibarıyla açılacak tüm davalarda geçerlidir. Derdest (hali hazırda devam eden) davalarda ise eski hükümler korunacaktır.
- Kısmi Davada Zamanaşımı (HMK m. 109/4): Yürürlük tarihinden itibaren açılacak tüm kısmi davalarda uygulanacaktır.
- TCK m. 158/4 (Cezada İndirim): Lehe kanun ilkesi ve özel geçici maddeler gereği; derdest uyuşmazlıklarda, kanun yolundaki dosyalarda ve infaz aşamasındaki cezalarda da tazmin şartıyla uygulanabilir.
- Vesayet Satışları (TMK m. 440 ve 444): Türk Medeni Kanunu'ndaki vesayet altındaki taşınmaz satışlarının e-satış portalı üzerinden yapılmasına ilişkin maddeler yayım tarihinden 3 ay sonra (16 Ekim 2026) yürürlüğe girecektir.
---