Giriş
3 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", 2/3764 esas numarasıyla kayda alınmış ve esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna, tali komisyonlar olarak ise Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu ile Millî Savunma Komisyonuna havale edilmiştir. Otuz maddeden oluşan bu kapsamlı "torba kanun" niteliğindeki teklif, istihdam, turizm, kültür-sanat, kamu personel rejimi, siber güvenlik, ulaştırma ve sosyal güvenlik gibi birçok alanda önemli değişiklikler öngörmektedir. Bu yazıda, teklifin öne çıkan hükümlerini hukuki bir perspektifle sizler için değerlendiriyoruz. Belirtmek gerekir ki metin henüz bir kanun teklifi aşamasında olup, TBMM Genel Kurulunda kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmadıkça yürürlüğe girmeyecektir.
Teklifin Genel Amacı ve Gerekçesi
Teklifin genel gerekçesinde, imalat sanayi ve turizm sektörlerinde istihdamın korunması ve artırılması, kültür-sanat alanındaki desteklerin sürdürülebilir bir finansman yapısına kavuşturulması, kamu personel ve idari yapılanmasına ilişkin ihtiyaçların karşılanması, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararları doğrultusunda uygulamada ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesi ile ulaştırma ve haberleşme alanındaki düzenleyici çerçevenin güncellenmesi amaçlandığı ifade edilmektedir. Bu çok yönlü kapsam, teklifin klasik anlamda bir "torba kanun" niteliği taşıdığını göstermektedir.
İstihdam ve Turizm Sektörüne Yönelik Destekler
Teklifin 9. maddesiyle, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 35 inci maddesinde düzenlenen ve imalat sektöründe istihdamı koruyan işverenlere yönelik destek programlarının finansman süresi, İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmak üzere 2028 yılı sonuna kadar uzatılmaktadır. Böylece Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarınca 2025-2027 döneminde uygulanan teşvik mekanizmasının sürekliliği sağlanmış olacaktır.
Turizm sektörü açısından ise 10. madde ile 4447 sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen geçici 36 ncı madde büyük önem taşımaktadır. Buna göre, Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi almış konaklama tesislerine, 2026 yılı Mayıs-Aralık dönemine ilişkin olmak üzere, tesisin faaliyette bulunduğu aylarla sınırlı şekilde, sigortalıların prim ödeme gün sayısının 116,67 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda sigorta primi desteği sağlanacaktır. Bu destek, İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak ve komşu ülkelerdeki çatışma ortamının yol açtığı rezervasyon kayıplarının sektör üzerindeki maliyet baskısını hafifletmeyi amaçlamaktadır. Destekten yararlanabilmek için işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve gecikme borcu bulunmaması gerektiği; muvazaalı işlemlerin tespiti halinde ise yararlanılan tutarların gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacağı hükme bağlanmıştır.
Kültür-Sanat Alanında Sürdürülebilir Finansman Modeli
Teklif, sinema sektörüne yönelik kamu desteklerinin finansman yapısını da yeniden kurgulamaktadır. 2. ve 13. maddelerle, 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki sinema desteklerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermaye kaynaklarından karşılanabilmesine imkân tanınmaktadır. Bu kapsamda, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile internet platform işletmecilerinin, bir önceki yıl elde ettikleri yıllık net satış tutarlarının yüzde ikisini, sinema desteklerinde kullanılmak üzere Bakanlık döner sermaye hesabına yatırmaları öngörülmektedir. Cumhurbaşkanına bu oranı iki katına kadar artırma veya yarısına kadar indirme yetkisi tanınmaktadır. Ayrıca 4. madde ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa eklenmesi öngörülen ek 9 uncu madde ve ekli (1) sayılı ücret tarifesiyle, kültür varlıklarına ilişkin belge talepleri, itiraz ve yeniden değerlendirme başvuruları ile koruma amaçlı hizmetler karşılığında ücret alınması düzenlenmektedir.
Anayasa Mahkemesi Kararlarına Uyum Sağlayan Düzenlemeler
Teklifin dikkat çeken bir kısmı, Anayasa Mahkemesinin çeşitli iptal kararları doğrultusunda mevzuatta oluşan hukuki boşlukların giderilmesine yöneliktir. Bu bağlamda:
- Aday sürücülük rejimi: Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli, E:2025/28, K:2025/139 sayılı kararıyla, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ek 17 nci maddesinde yer alan sürücü belgelerinin iptaline ilişkin ibarenin Anayasa'ya aykırı bulunması üzerine, teklifin 5. maddesiyle aday sürücülük dönemindeki ihlaller ve sürücü belgesinin iptaline yol açacak haller (75 ceza puanının aşılması, 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanımı, belirli ihlallerin üç kez tekrarı gibi) kanunla açıkça düzenlenmektedir.
- Özel öğretim kurumlarına uygulanan idari yaptırımlar: Anayasa Mahkemesinin 26/2/2026 tarihli, E:2025/187, K:2026/53 sayılı kararıyla 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 7 nci maddesindeki bazı hükümler, cezai yaptırımların ucu açık şekilde ömür boyu sürdürülemeyeceği gerekçesiyle iptal edilmiştir. Teklifin 16. maddesiyle, fiillerin niteliğine göre dört ve beş yıllık makul tekerrür süreleri getirilmektedir.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı idari para cezaları: Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli, E:2024/54, K:2025/163 sayılı kararıyla 655 sayılı KHK'nin 28 inci maddesinin iptal edilmesi üzerine, teklifin 27. maddesiyle idari para cezalarına ilişkin usul ve esaslar, suç ve cezada kanunilik ilkesine uygun biçimde ayrıntılı olarak kanunla düzenlenmektedir.
- 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 490 ıncı madde: Anayasa Mahkemesinin 15/1/2026 tarihli, E:2025/167, K:2026/13 sayılı kararıyla iptal edilen hizmet bedeli tahsiline ilişkin hükümler, teklifin 28. maddesiyle 655 sayılı KHK'ye eklenen 28/B maddesi kapsamında kanun düzeyinde yeniden düzenlenmektedir.
Siber Güvenlik Başkanlığına Yetki Devri
Teklifin gerekçesinde, siber uzayın kara, deniz, hava ve uzayın yanı sıra beşinci harekât alanı hâline geldiği vurgulanarak, güvenlik alanındaki dağınık yetkilerin tek çatı altında toplanması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda 19., 24. ve 25. maddelerle, alan adı ve internet altyapısının yönetimi, iletişimin tespiti ve analizi gibi yetkiler, bugüne kadar piyasa düzenleyicisi kimliğiyle bu görevleri yürüten Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan alınarak 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu çerçevesinde kurulan Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmektedir. Bu kapsamda 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa eklenen 60/A maddesiyle Başkanlığa idari para cezası verme yetkisi tanınmakta, mevcut veri merkezi, internet altyapısı ve insan kaynağının devrine ilişkin geçiş hükümleri de ayrıntılı biçimde belirlenmektedir.
Kamu Personel Rejiminde Değişiklikler
Teklifin 22. ve 23. maddeleriyle 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa eklenen hükümlerle, PTT personelinin istihdam rejimi yeniden düzenlenmekte; 4857 sayılı Kanun kapsamındaki işçiler hariç olmak üzere personelin, 657 sayılı Kanuna tabi olmaksızın "idari hizmet sözleşmesi" esasına dayalı yeni bir statüde istihdam edilmesi öngörülmektedir. Mevcut personelin kazanılmış hakları korunarak yeni statüye geçiş süreci, kontenjan sınırlaması (%50) ve liyakat/kıdem esaslı öncelik kriterleriyle düzenlenmiştir. Ayrıca 1. maddeyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendindeki bir hüküm yürürlükten kaldırılarak, üst kademe kamu yöneticisi olmayan kadrolara atamalarda 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile uyum sağlanmaktadır.
Sosyal Güvenlik ve Emeklilik Ödemeleri
15'inci madde uyarınca, yaşlılık, malullük, ölüm aylığı almakta olan emekliler ve hak sahiplerine dosya bazında ödenen en düşük aylık tutarı, 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden itibaren 20.000 TL'den 23.552 TL'ye yükseltilmektedir. Bu artış, 2026 Ocak-Haziran dönemi için TÜİK tarafından açıklanan yıllık tüketici fiyatları genel endeksindeki değişim oranı esas alınarak hesaplanmıştır.
Kamu İhalelerinde Mütekabiliyet İlkesi
12'inci madde ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa eklenen ek 13 üncü madde, kamu alımları alanında dikkat çekici bir yenilik getirmektedir. Avrupa Birliğinin "AB menşei" odaklı korumacı uygulamalarının yerli isteklilerin AB kamu alımları pazarına erişimini zorlaştırdığı gerekçesiyle, uluslararası sözleşmeler ve ülke menfaatleri gerektirdiğinde, AB üyesi devletlerde yerleşik isteklilere, AB menşeli mallara ve bu malları teklif eden isteklilere yönelik hak ve avantajların ülke ve/veya ürün bazında kısmen veya tamamen tanınması hususunda Cumhurbaşkanına yetki verilmektedir.
Sivil Havacılık Mevzuatında Uluslararası Uyum
6., 7. ve 8. maddelerle 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununda yapılan değişikliklerle, kaza geçiren veya tehlikede olan hava araçlarına yönelik kurtarma yükümlülükleri netleştirilmekte; "inme mecburiyeti" başlıklı 94 üncü madde "önleme talimatlarına uyma ve inme mecburiyeti" şeklinde yeniden düzenlenerek Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşması ile uyumlu hale getirilmektedir. Tüzel kişilere uygulanacak idari para cezalarının caydırıcılığının artırılması amacıyla, tüzel kişiler için alt ve üst sınırların gerçek kişilere göre beş kat artırımlı uygulanması öngörülmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
Otuz maddeden oluşan bu kanun teklifi, istihdam politikalarından siber güvenlik mimarisine, kamu personel rejiminden Anayasa Mahkemesi kararlarının gereklerinin yerine getirilmesine kadar geniş bir yelpazede düzenleme öngörmektedir. Teklifin 29. maddesinde yer alan yürürlük hükümleri incelendiğinde, maddelerin büyük çoğunluğunun yayım tarihinde yürürlüğe gireceği, bazı maddelerin ise geriye dönük veya ileriye dönük özel yürürlük tarihlerine tabi olduğu (örneğin 10. madde 2026 Mayıs ayı döneminden itibaren, 15. madde 2026 Temmuz ödeme döneminden itibaren, 21. madde 1/1/2026 tarihinden itibaren uygulanmak üzere) görülmektedir.
Bu aşamada teklifin henüz kanunlaşmadığını, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda ve Genel Kurulda görüşülme sürecinde önemli değişikliklere uğrayabileceğini hatırlatmak isteriz. GRD Partners olarak, müvekkillerimizi etkileyebilecek istihdam teşvikleri, kamu ihale mevzuatı, sivil havacılık idari para cezaları ve kamu personel statü değişiklikleri başta olmak üzere teklifin yasalaşma sürecini yakından takip etmekte ve gelişmeleri sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.
Detaylı bilgi için tarafımıza info@grd-partners.com adresi üzerinden ulaşabilirsiniz.